مقدمه

این پژوهشکده فعالیت های خود را در زمینه پرورش مرغان بومی، گوسفند بلوچی، بز کرکی، گاو اصیل سیستانی و شترمرغ با هدف اصلاح نژاد، بهبود پرورش و افزایش تولیدات دامی و نیز یافتن راه حل های علمی جهت رفع مشکلات بهداشتی، تغذیه ای و مدیریتی این دام ها آغاز نموده است. از دیگر اهداف این پژوهشکده می توان به افزایش تنوع حیوانات حیات وحش و مطالعه رفتار آنها، ارائه خدمات مشاوره در زمینه علوم دامی به روستائیان و عشایر و نیز گسترش روحیه تحقیق و پژوهش در سطح دانشگاه و منطقه اشاره نمود.

سال تاسیس

1383

مزارع گروه پژوهشی شترمرغ

یک مزرعه در سایت شمال و یک مزرعه در سایت جنوب (800 هکتاری) وجود دارد.

نام: شترمرغ

• نام علمی: struthio camelu
• نام انگلیسی: ostrich
• طول عمر: 50 سال
• خوراک: انواع دانه ها و سبزیجات و علوفه تغذیه می کند.
• پراکندگی: بومی آفریقا
• خصوصیات ظاهری: شترمرغ ها معمولاً بین ۶۳ تا ۱۴۵ کیلوگرم وزن دارند. نژاد شترمرغ آفریقای شرقی بطور متوسط ۱۱۵ کیلوگرم نر و ۱۰۰ کیلوگرم ماده وزن دارد. بطور استثنا وزن شترمرغ ماده به ۱۵۶٫۸ کیلوگرم هم می رسد. در زمان بلوغ (دو تا چهار سال) قد شترمرغ های نر به ۲٫۱ تا ۲٫۸ متر می رسد در حالی که شترمرغ های ماده ۱٫۷ تا ۲ متر ارتفاع دارند.

سالن های پرورش مرغ خزک

نام: مرغ خزک

• نام انگلیسی: khazak
• طول عمر: 10 سال
• خوراک: انواع غلات و دانه ها
• پراکندگی: ایران در سیستان
• خصوصیات ظاهری: مرغ خزک رنگ های مختلفی دارد از رنگ های حنایی تا قرمز و سفید و عموماً مخلوطی از رنگ ها را می توان بر روی پرهای این نژاد مشاهده کرد. سن بلوغ این نژاد ۶ تا ۷ ماهگی است و اولین تخم های تولیدی آن فاقد توانایی جوجه کشی می باشد. اندازه تخم از ۳۵ گرم تا ۵۰ گرم متغیر و رنگ تخم آن سفید کامل بوده و هرگز رنگ های دیگر مشاهده نمی شود.

مزارع گروه پژوهشی گاو سیستانی

گاو سیستانی به عنوان یک ذخیره ژنتیکی و استراتژیک برای هزاره ها در این منطقه به حیات خود ادامه داده به گونه ای که در حفاری ها و اکتشافات باستانی در شهر سوخته حاکی از این است که بیش از 3000 سال پیش از میلاد مسیح در این منطقه در زندگی مردم اثرگذار بوده است.

• خصوصیات ظاهری: گاوهای نژاد سیستانی اندامی برجسته، پاهای قوی و محکم، بدنی کشیده و قوس دار، کپل متوسط، سری کوچک با پیشانی پهن و برجسته و موهایی تا اندازه ای خشن دارند. داشتن غبغبی بلند و چین دار از خصوصیات بارز گاو سیستانی به شمار می رود. قسمت های خلفی و ران ها، به خصوص در گاو های نر و پرواری بسیار پهن و بزرگ و دارای عضله بندی زیاد و مرغوبی است که به خصوصیات تیپ گاو های گوشتی نزدیک است. صفت بی شاخی در این نژاد غالب بوده و اغلب گاو های نر و ماده فاقد شاخ یا دارای شاخ های کوتاه و لق هستند. رنگ غالب در این نژاد سیاه بوده اما رنگ های ابلق (سیاه و سفید)، خاکستری، خرمایی و بور نیز دیده می شود.

مزرعه پرورش گوسفند بلوچی و بز کرکی

یکی از نژادهای بز ایرانی و بومی منطقه سیستان که به دلیل خشکسالی‌های پی در پی در سیستان و خشک شدن دریاچه هامون در معرض انقراض قرار دارد.

• خصوصیات ظاهری: رنگ این بز اغلب سیاه، قهوه‌ای و سفید است. نیمرخ سر در بز بومی سیستانی صاف و مستقیم و ستون فقرات راست و دست و پا پوشیده از مو هست. این بز دارای جثه بزرگی است و به سبب استعداد ژنتیکی و نیز وجود شرایط مناسب محیطی توان بالایی در تولید شیر دارد.بزهای نز اغلب دارای شاخ و بزهای ماده فاقد شاخ هستند. این بزها موی زیادی دارند و در قسمت زیر گلو مویی به عنوان ریش دارند. روی پیشانی این بزها نیز دسته مویی یعنی همان کاکل قرار گرفته است.

مزارع گروه پژوهشی حیات وحش

حیات وحش پژوهشگاه زابل دارای رسته‌های متنوعی از جانوران از قبیل پرندگان، گوشتخواران، علفخواران و خزندگان است و گونه‌های عمده پرندگان شامل کبک، تیهو، دراج، بلدرچین، قرقاول، طاووس، مرغ شاخدار، انواع پرندگان شکاری، فلامینگو، قو، مرغ خزک، شترمرغ، و ... در این باغ‌وحش نگهداری می‌شوند از علفخواران این باغ‌ وحش می‌توان به اسبچه خزر، شتر دوکوهان، گوزن مرال، کل و بزو قوچ و میش، گاو سیستانی، سنجاب بلوچی را نام برد تمساح پوزه کوتاه، مار پیتون و لاک پشت خاکی از عمده خزندگان باغ وحش هستند. و انواع میمون و نیز در این باغ‌ وحش که جزو همه چیزخواران‌ هستند، زیست می‌کنند.

مزرعه پرورش شتر تک کوهانه

سالن های پرورش بلدرچین

موزه تاریخ طبیعی